Cobala Garden › Cẩm nang

Cách trồng sả trong chậu: từ gốc sả mua chợ đến bụi sả xanh dùng nấu ăn

Đội ngũ Cobala Garden · Cập nhật

Cách trồng sả trong chậu: từ gốc sả mua chợ đến bụi sả xanh dùng nấu ăn

Gốc sả mua ngoài chợ có thể trồng thành bụi sả ở ban công. Cách giâm rễ, chọn chậu, tưới nước, thu hoạch và các cây rau thơm trồng cùng.

Sả là loại gia vị quen thuộc trong bếp Việt, nhưng ít người biết bạn có thể tự trồng thành bụi sả xanh ngay tại ban công từ chính những cọng sả mua ngoài chợ. Cây dễ sống, lớn nhanh và có mùi thơm đặc trưng; bạn có thể cắt dùng nấu ăn quanh năm. Bài này hướng dẫn từng bước từ giâm rễ đến chăm bụi sả trong chậu.

Sả

Sả — thân bụi, lá dài thơm, có thể thu hoạch quanh năm.Ảnh: Raffi Kojian · CC BY-SA 3.0

Chọn cọng sả để giâm

  • Chọn cọng sả còn gốc, phần gốc trắng căng, không bị thối hay dập.
  • Nên chọn cọng còn nguyên phần đáy (nơi rễ mọc).
  • Bỏ bớt lá héo, chỉ giữ phần lá tươi ngắn.

Các bước giâm sả từ gốc

Gốc sả ngâm trong cốc nước, rễ trắng mới mọc

  1. Cắt lá, chừa phần thân khoảng 10–15 cm tính từ gốc.
  2. Cắm gốc sả vào cốc nước sạch, để nơi sáng dịu.
  3. Thay nước mỗi 2–3 ngày.
  4. Sau khoảng 1–2 tuần, rễ trắng mọc ra; khi rễ dài 3–5 cm thì chuyển sang chậu.
  5. Trồng vào đất tơi xốp, tưới đẫm một lần và đặt nơi nhiều nắng.

Điều kiện chăm sóc

Yếu tốGợi ý
Ánh sángNhiều nắng, tối thiểu 5–6 giờ; thiếu nắng cây vươn dài, ít thơm.
Tưới nướcƯa ẩm vừa; tưới khi mặt đất khô, không để úng.
ĐấtTơi xốp, giàu mùn, thoát nước.
ChậuChậu sâu khoảng 25–30 cm vì sả có rễ chùm phát triển mạnh.
Phân bónPhân hữu cơ hoai hoặc phân loãng 1–2 tháng/lần.

Thu hoạch đúng cách

Cắt sả sát gốc để thu hoạch, giữ lại các thân khoẻ

Khi bụi sả đủ lớn (thường sau 2–3 tháng), bạn có thể cắt từng cọng ở phía ngoài, sát gốc, để phần giữa tiếp tục mọc. Đừng nhổ cả bụi cùng lúc; mỗi lần chỉ lấy khoảng 1/3. Lá sả có thể dùng nấu trà hoặc pha nước thơm, còn phần gốc trắng dùng nấu ăn.

Sả đuổi muỗi có hiệu quả không?

Sả chứa hợp chất citronella, thường được nhắc đến như cây có mùi khiến muỗi tránh xa. Một chậu sả đặt gần cửa hoặc ban công có thể hỗ trợ nhẹ, nhưng không thay thế được màn, lưới chắn hay việc loại bỏ nước đọng. Xem 5 cây cảnh có mùi đuổi muỗi, côn trùng tự nhiên.

Trồng chung với rau thơm khác

Sả ưa nắng và nước vừa, nên hợp trồng cùng húng quế hoặc bạc hà trong các chậu riêng sát nhau; không nên trồng chung một chậu vì bạc hà lan rất nhanh.

Húng quế

Húng quế — ưa nắng, hợp trồng gần sả nhưng chậu riêng.Ảnh: David J. Stang · CC BY-SA 4.0

Bạc hà

Bạc hà — lan nhanh, nên trồng chậu riêng.Ảnh: C T Johansson · CC BY-SA 3.0

Xem thêm trồng rau gia vị tại nhà và cách trồng hương thảo trong chậu.

Sâu bệnh và lỗi thường gặp

Bụi sả trong chậu bị vàng lá, đất sũng nước

  • Lá vàng, gốc mềm: thừa nước; giảm tưới, kiểm tra thoát nước.
  • Lá khô đầu: thiếu nước hoặc nắng quá gắt; tưới đều hơn.
  • Cây ít thơm: thiếu nắng; dời ra nơi nhiều sáng hơn.
  • Rệp, kiến: lau lá, cắt phần bị hại.

Chọn chậu và đất cho sả

Sả có bộ rễ chùm khá phát triển nên cần chậu đủ sâu và rộng: chậu nhựa hoặc gốm có đường kính khoảng 30 cm trở lên cho một bụi lớn. Dưới đáy chậu nên có lớp sỏi nhỏ hoặc mảnh sành để thoát nước. Đất trồng nên tơi, giàu mùn: trộn đất trồng cây với phân hữu cơ hoai mục và xơ dừa theo tỷ lệ 2:1:1. Cây ưa ẩm vừa nên đất không nên quá khô hay quá ướt.

Chế biến và sử dụng sả tươi

  • Nấu ăn: dùng phần gốc trắng, đập dập hoặc băm nhỏ để ướp, kho, nấu canh, nướng.
  • Trà sả: cắt lá hoặc thân sả, rửa sạch, đun với nước, thêm gừng hoặc mật ong theo khẩu vị.
  • Nước thơm tự nhiên: thả vài cọng sả vào bình nước lạnh để có hương nhẹ nhàng.
  • Bảo quản: sả cắt có thể cất ngăn mát tủ lạnh vài tuần, hoặc cắt nhỏ trữ đông.

Ngoài ra, bạn có thể phơi khô lá sả để dùng pha trà hoặc đặt trong tủ quần áo như túi thơm nhẹ. Hãy rửa sạch và phơi nơi thoáng, tránh nắng gắt để giữ mùi.

Chia bụi và nhân thêm sả

Khi bụi sả mọc dày, bạn nên chia bụi để cây tiếp tục phát triển tốt. Nhấc cả bụi ra khỏi chậu, dùng dao sạch tách thành các nhánh nhỏ, mỗi nhánh có vài cọng và rễ riêng, rồi trồng vào chậu mới. Tưới đẫm và giữ ẩm vài tuần đầu. Chia bụi vào đầu mùa ấm để cây phục hồi nhanh hơn. Mỗi cọng sả khỏe có thể trở thành một bụi mới, nên bạn dễ dàng nhân ra nhiều chậu để tặng bạn bè hoặc đặt khắp ban công.

Nếu bạn thấy cây ít thơm hoặc lá vàng ở đầu, hãy kiểm tra lại độ nắng và độ ẩm đất: đa số trường hợp là thiếu nắng hoặc thiếu nước chứ không phải cây bệnh.

Mẹo nhỏ: nếu bạn ở căn hộ ít nắng, hãy đặt chậu sả ở chỗ nhiều sáng nhất và xoay chậu mỗi tuần để lá mọc đều. Sả cũng có thể trồng cùng bàn với các chậu rau thơm khác để tạo góc bếp xanh, miễn là mỗi chậu có lỗ thoát nước và đĩa lót riêng.

Hỏi nhanh

Trồng sả trong nhà được không?

Được nếu cạnh cửa sổ nhiều nắng; ban công vẫn tốt hơn.

Bao lâu thì cắt dùng được?

Thường sau 2–3 tháng khi bụi đã đủ lớn.

Sả có cần chia bụi không?

Nên chia bụi mỗi 1–2 năm khi chậu chật và cây mọc dày.