Phân biệt Monstera deliciosa và Monstera Borsigiana: khác nhau ở đâu?
Đội ngũ Cobala Garden · Cập nhật
Monstera Borsigiana có phải loài riêng? So sánh lá, đốt thân, dáng leo, diềm nhăn ở cuống lá giữa deliciosa và Borsigiana, vì sao cây non gần như không phân biệt được và cách chăm chung.
Đi mua trầu bà lá xẻ, bạn có thể gặp hai cái tên: Monstera deliciosa và Monstera 'Borsigiana'. Chúng có khác nhau thật không, và làm sao phân biệt? Câu trả lời ngắn: hai dạng này rất giống nhau, khi còn nhỏ gần như không thể phân biệt, và cách chăm hoàn toàn như nhau.

Lá trưởng thành của Monstera deliciosa: xẻ thuỳ sâu, thủng nhiều lỗ.Ảnh: Smatu · CC BY-SA 4.0
Borsigiana là loài riêng hay chỉ là một dạng của deliciosa?
Đây là điểm còn nhiều tranh luận. Có nơi ghi Borsigiana là một thứ (var.), có nơi ghi là một dạng (f.) hay giống trồng của Monstera deliciosa. Trong các danh lục thực vật lớn như POWO của Vườn thực vật Hoàng gia Kew, tên Monstera borsigiana không được công nhận là loài riêng mà được gộp vào Monstera deliciosa. Vì vậy, gọi đúng nhất là Monstera deliciosa dạng 'Borsigiana' — một dạng nhỏ hơn, leo nhanh hơn của cùng một loài.
Những điểm khác nhau thường được nhắc đến


So sánh nhanh: thân và đốt, chỗ cuống nối phiến lá, dáng cây, cỡ lá.Ảnh: Cobala · hình minh hoạ tự vẽ
| Đặc điểm | Monstera deliciosa | Dạng 'Borsigiana' |
|---|---|---|
| Kích thước lá | Lá lớn hơn; ngoài tự nhiên có thể dài tới khoảng 1 m | Lá nhỏ hơn; ngoài tự nhiên khoảng 50 cm |
| Thân | Mập, chắc, phân nhánh rộng | Mảnh, dài, vươn cao |
| Khoảng cách đốt thân | Đốt ngắn, lá mọc sít nhau | Đốt dài hơn, lá cách xa nhau |
| Dáng cây | Bò, xoè rộng sang ngang trước khi leo — trông "bụi", lộn xộn hơn | Leo lên cao nhanh, dáng gọn và thẳng hơn |
| "Diềm nhăn" ở cuống lá | Cây trưởng thành có phần gợn nhăn (geniculum) ngay chỗ cuống nối với phiến lá | Cuống trơn, thẳng, bóng, không có diềm nhăn |
| Tốc độ lớn | Chậm hơn | Nhanh hơn |

Monstera deliciosa trồng đất: dáng bụi, lá to, xoè rộng.Ảnh: Agnieszka Kwiecień, Nova · CC BY-SA 4.0
Nên chọn dạng nào?

- Không gian rộng, muốn một bụi lá to xoè đầy góc phòng: deliciosa.
- Không gian hẹp, muốn cây vươn cao theo cột rêu, gọn chiều ngang: dạng Borsigiana.
- Nhìn tổng thể cây trưởng thành: dáng bụi xoè, lá mọc sít thường là deliciosa; dáng cao, thân mảnh, lá thưa thường là Borsigiana.
Đừng phân biệt qua cây non

- Cây con, cây giâm vài lá của hai dạng gần như giống hệt nhau — lá chưa xẻ, chưa có diềm nhăn.
- Diềm nhăn ở cuống lá chỉ xuất hiện khi cây trưởng thành, và thường ở lá mới; lá già phía dưới có thể không có. Vì vậy một cây deliciosa còn non không có diềm nhăn là chuyện bình thường.
- Lá to hay nhỏ còn phụ thuộc ánh sáng, tuổi cây, có cột leo hay không — trồng trong nhà, lá cả hai dạng thường chỉ 20–40 cm.
- Cách đáng tin nhất là quan sát cây đã lớn: đốt thân dài hay ngắn, dáng leo hay bò, có diềm nhăn ở lá mới hay không.
Còn cây cẩm thạch thì sao?

Nhiều cây Monstera cẩm thạch Albo bán trên thị trường được giới thiệu là dạng Borsigiana ("Monstera Borsigiana Albo Variegata"). Kiểu loang trắng này là đột biến khảm, không ổn định, không truyền qua hạt. Xem bài Monstera cẩm thạch: Albo, Thai Constellation, Aurea.
Chăm sóc: giống hệt nhau

- Ánh sáng: sáng gián tiếp vừa đến nhiều; thiếu sáng lá nhỏ, ít xẻ.
- Tưới: khi 2–3 cm đất mặt khô; kỵ úng.
- Đất: thoáng, nhiều vỏ thông, perlite, xơ dừa cục.
- Cột leo: cho leo cột rêu, cột xơ dừa để lá to, xẻ đẹp — đặc biệt hợp dạng Borsigiana vốn leo nhanh.
- Độc tính: chứa canxi oxalat, để xa trẻ nhỏ và thú cưng.
Dù là deliciosa "chuẩn" hay Borsigiana, có diềm nhăn hay không, lá to hay nhỏ — cây khoẻ, lá xẻ đẹp mới là điều quan trọng.
Có bán tại Cobala
Cobala đang có Trầu bà Monstera lá xẻ (Monstera deliciosa). Cây bán ở dạng chậu cây non nên — như đã nói ở trên — chưa thể khẳng định thuộc dạng deliciosa "chuẩn" hay Borsigiana; cách chăm hai dạng giống hệt nhau. Hiện Cobala chưa có sản phẩm ghi riêng Borsigiana.
từ 179.000₫ · 2 nơi bán
Xem thêm: trang Monstera deliciosa trong Bách khoa, Monstera adansonii (trầu bà lá lỗ), bài Monstera hay trầu bà đế vương và cách chăm Monstera adansonii.
Tham khảo từ các bài viết của Ban Công Xanh và Đèn trồng cây LGL; nội dung viết lại, kiểm tra và bổ sung bởi Cobala.
Ảnh bìa: Smatu · CC BY-SA 4.0.
Phụ kiện và vật tư liên quan
từ 12.900₫ · 2 nơi bán
Ảnh bìa: Smatu · CC BY-SA 4.0.
Trầu bà lá lỗ Monstera adansonii
Xơ dừa (mụn dừa) đã xử lý chát
Cọc cột rêu cho cây leo