Cobala Garden › Cẩm nang

Trồng một cây bonsai mất bao lâu? Thời gian theo cách bắt đầu và theo loài

Đội ngũ Cobala Garden · Cập nhật

Trồng một cây bonsai mất bao lâu? Thời gian theo cách bắt đầu và theo loài

Bonsai từ hạt mất 10–15 năm hoặc lâu hơn; từ cành chiết, phôi bonsai nhanh hơn nhiều. Loài nào lớn nhanh (sanh, hoa giấy, bạch tuyết mai), loài nào lớn chậm (tùng, thông) và cách rút ngắn thời gian.

"Trồng một cây bonsai mất bao lâu?" — câu trả lời ngắn: từ vài năm đến vài chục năm, tuỳ bạn bắt đầu từ đâu và chọn loài nào. Bonsai không phải giống cây lùn mà là cây bình thường được tạo dáng, khống chế kích thước trong chậu qua nhiều năm.

Bonsai thông đen

Bonsai thông đen Nhật — loài lớn chậm, cần nhiều năm để thành tác phẩm.Ảnh: Cliff from Arlington, Virginia, USA · CC BY 2.0

Thời gian theo cách bắt đầu

Cây bonsai tán tròn đã thành hình trong chậu cạn

  • Từ hạt: chậm nhất. Vài năm đầu chỉ là cây con; thường mất 10–15 năm, có loài 20–30 năm mới có thân, cành đủ để tạo một cây bonsai hoàn chỉnh.
  • Từ cành giâm, cành chiết: nhanh hơn nhiều vì có ngay một đoạn thân. Cành chiết to có thể tạo dáng sau 2–5 năm. Xem chiết cành, giâm cành.
  • Mua phôi bonsai (cây đã có gốc, thân) hoặc cây vườn ươm: cách nhanh nhất cho người mới — bắt tay cắt tỉa, uốn dây ngay.
  • Cây khai thác tự nhiên: gốc già sẵn, nhưng cần kinh nghiệm để cây sống và cần tuân thủ quy định bảo vệ thực vật rừng.

Loài lớn nhanh và lớn chậm

1. Sanh (Ficus microcarpa)

Sanh

Sanh (Ficus microcarpa).Ảnh: Unsplash · Giấy phép Unsplash

Lớn nhanh, ra rễ khí sinh đẹp, chịu cắt tỉa — loài bonsai "quốc dân" ở Việt Nam, rất hợp người mới. Xem trang sanh trong Bách khoa.

2. Hoa giấy

Hoa giấy

Hoa giấy.Ảnh: Clint Budd · CC BY 2.0

Lớn nhanh, thân gỗ cứng, vừa có hoa; tạo dáng được sau vài năm từ cành chiết. Xem trang hoa giấy trong Bách khoa.

Hoa giấy (Bougainvillea) chậu
Hoa giấy (Bougainvillea) chậu

☀️ Nắng toàn phần

từ 179.000₫

3. Bạch tuyết mai (Serissa)

Bạch tuyết mai

Bạch tuyết mai (Serissa).Ảnh: Hayati Mayang Arum · CC BY-SA 4.0

Lá nhỏ, hoa trắng li ti; lớn khá nhanh, hợp bonsai mini. Xem trang bạch tuyết mai trong Bách khoa.

4. Mai chiếu thuỷ

Mai chiếu thuỷ

Mai chiếu thuỷ.Ảnh: Mokkie · CC BY-SA 3.0

Hoa trắng thơm, lá nhỏ, phân cành tốt; được ưa chuộng ở miền Nam. Xem trang mai chiếu thuỷ trong Bách khoa.

5. Du lá nhỏ (Ulmus parvifolia)

Du lá nhỏ

Du lá nhỏ (Ulmus parvifolia).Ảnh: Ronnie Nijboer · CC0

Lá nhỏ, vỏ đẹp, chịu cắt tỉa và phân cành tốt — một trong những loài bonsai phổ biến nhất thế giới. Xem trang du lá nhỏ trong Bách khoa.

6. Phong lá đỏ (Acer palmatum)

Phong lá đỏ

Phong lá đỏ (Acer palmatum).Ảnh: Pekachu · CC BY-SA 4.0

Lá đỏ rực theo mùa; cần khí hậu mát có mùa đông — ở Việt Nam chỉ hợp vùng cao. Xem trang phong lá đỏ trong Bách khoa.

7. Tùng la hán

Tùng la hán

Tùng la hán.Ảnh: Greg Hume · CC BY-SA 3.0

Lớn chậm, sống rất lâu, dáng trang nghiêm. Xem trang tùng la hán trong Bách khoa.

8. Thông đen Nhật

Thông đen Nhật

Thông đen Nhật.Ảnh: Unsplash · Giấy phép Unsplash

Lớn chậm, cần nhiều năm và kỹ thuật cắt chồi đặc thù; hợp khí hậu mát. Xem trang thông đen nhật trong Bách khoa.

Điều gì làm bonsai lớn nhanh hay chậm?

Cây non nhiều cành chưa tạo dáng trong chậu ươm lớn

  • Khí hậu: Việt Nam ấm quanh năm nên nhiều loài nhiệt đới lớn liên tục, nhanh hơn ở xứ lạnh có mùa đông nghỉ.
  • Trồng đất hoặc chậu to trước: muốn thân to nhanh, người chơi thường để cây phát triển tự do trong đất hoặc chậu lớn vài năm, rồi mới đưa vào chậu bonsai.
  • Ánh sáng, nước, dinh dưỡng: đủ nắng, tưới đều, bón đều mùa sinh trưởng.
  • Cắt tỉa đúng lúc: cắt lá già, cành yếu để cây dồn sức cho chồi mới.
  • Sâu bệnh: cây bị rệp, nấm sẽ chững lại cả mùa.

Lời khuyên cho người mới

Kéo cắt cành cán đỏ trên nền vải sáng

  • Bắt đầu bằng phôi hoặc cây chiết 3–5 năm tuổi của loài dễ (sanh, si, hoa giấy, bạch tuyết mai).
  • Tìm hiểu kỹ loài trước khi mua để biết nó cần nắng, nước thế nào.
  • Hạn chế dời cây liên tục — nhiều loài phản ứng bằng rụng lá.
  • Kiên nhẫn: bonsai là thú chơi tính bằng năm.

Xem thêm bài các dáng thế cây cảnh bonsai.

Gợi ý chủ đề từ bài viết của Daniel Iseli trên Plantophiles (26/11/2021); nội dung viết lại, kiểm tra và bổ sung bởi Cobala.

Ảnh bìa: wallygrom · CC BY-SA 2.0.

Phụ kiện và vật tư liên quan

Kéo cắt cành cây cảnh Nhật SK5 tay cầm bọc xốp
Kéo cắt cành cây cảnh Nhật SK5 tay cầm bọc xốp

⭐ 4.6 · Đã bán 177 · ☀️ Chất liệu: Thép SK5

từ 79.000₫ · 2 nơi bán

Kéo cắt tỉa cành bonsai mũi nhọn thép Nhật F366
Kéo cắt tỉa cành bonsai mũi nhọn thép Nhật F366

⭐ 4.7 · Đã bán 1k+ · ☀️ Chất liệu: Thép không gỉ

từ 41.600₫ · 2 nơi bán

Chậu gốm sứ Bát Tràng 8x8x8cm trồng cây cảnh, sen đá
Chậu gốm sứ Bát Tràng 8x8x8cm trồng cây cảnh, sen đá

⭐ 4.9 · Đã bán 2k+ · ☀️ Chất liệu: Gốm sứ Bát Tràng

từ 15.900₫ · 2 nơi bán

Ảnh bìa: wallygrom · CC BY-SA 2.0.

Sản phẩm trong bài