Cobala Garden › Cẩm nang

Kew công bố 190 loài mới của năm 2025: nấm “zombie”, lan “nhuốm máu”, một phân loài lithops

Đội ngũ Cobala Garden · Cập nhật

Kew công bố 190 loài mới của năm 2025: nấm “zombie”, lan “nhuốm máu”, một phân loài lithops

Các nhà khoa học Vườn thực vật Hoàng gia Kew mô tả 125 loài thực vật và 65 loài nấm mới trong năm 2025 — trong đó có lan nguy cấp ở Ecuador và phân loài lithops.

Đầu năm 2026, Vườn thực vật Hoàng gia Kew (Anh) công bố danh sách những loài thực vật và nấm được đặt tên khoa học trong năm 2025. Theo bản tin ngày 08/01/2026, các nhà phân loại học của Kew cùng cộng sự đã mô tả 190 loài mới, gồm 125 loài thực vật và 65 loài nấm.

Lan Hổ

Lan là một trong những nhóm cây liên tục có loài mới được mô tả mỗi năm.Ảnh: Brutusaurus · CC BY-SA 4.0

Một số loài được nhắc đến

Khóm hoa giọt tuyết Galanthus nivalis nở trắng

Hai cây Lithops salicola đang nở hoa trắng to

  • Nấm “zombie” ký sinh trên nhện cửa sập ở rừng Đại Tây Dương của Brazil.
  • Lan “nhuốm máu” ở Ecuador, được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp.
  • Một loài hoa giọt tuyết (snowdrop) mới ở Bắc Macedonia và Kosovo.
  • Một phân loài của chi Lithops — nhóm “cây đá” mọng nước quen thuộc của dân chơi sen đá.
  • Một loài Aphelandra đỏ rực được đặt tên theo một nhân vật trong phim hoạt hình Howl's Moving Castle của Studio Ghibli.
  • Sáu loài lan mới từ vùng New Guinea thuộc Indonesia và quần đảo Maluku.
  • Một loài nấm sống ở rễ cỏ được mô tả từ Nội Mông.

Nếu bạn nuôi lithops, xem thêm trang Lithops trong Bách khoa; còn lan là cả một thế giới riêng — lan hồ điệp chỉ là một góc rất nhỏ.

Vì sao tin này đáng chú ý?

  • Mỗi năm vẫn có hàng trăm loài mới được tìm thấy, cho thấy sự đa dạng thực vật trên Trái Đất còn nhiều điều chưa biết.
  • Theo bản tin, một số loài mới đã bị đe doạ tuyệt chủng ngay khi được đặt tên, chủ yếu do con người tác động tới môi trường sống.
  • Nhiều loài cảnh quen thuộc trong nhà (lan, sen đá, cây lá) có họ hàng hoang dã đang mất dần nơi ở — lý do để mua cây có nguồn gốc nhân giống rõ ràng, không mua cây khai thác từ rừng.

Vườn thực vật Kew là gì?

Vườn thực vật Hoàng gia Kew (Anh) là một trong những viện nghiên cứu thực vật lớn nhất thế giới, nổi tiếng với bộ sưu tập cây sống và mẫu khô khổng lồ. Hằng năm, các nhà phân loại học của Kew cùng cộng sự đặt tên khoa học cho nhiều loài mới. Việc đặt tên là bước đầu tiên để một loài được biết đến, nghiên cứu và bảo vệ.

Lan Hổ

Lan hồ điệp — họ hàng gần của rất nhiều loài lan hoang dã đang có loài mới được mô tả mỗi năm.Ảnh: Brutusaurus · CC BY-SA 4.0

Sen đá Echeveria

Sen đá Echeveria — nhóm cây mọng nước, họ hàng với nhiều loài hoang dã ít người biết.Ảnh: Eria Wei · CC BY-SA 4.0

Vì sao vẫn còn nhiều loài chưa được biết?

Núi rừng sương mù dày, tán rừng xanh trải dài tới đỉnh xa

Nhiều khu vực rừng, núi cao, đảo xa vẫn chưa được khảo sát kỹ; những loài nhỏ, mọc ở nơi khó tiếp cận hoặc có hoa chỉ nở một thời gian ngắn rất dễ bị bỏ sót. Mỗi năm, hàng trăm loài mới được mô tả; nhưng cũng có nhiều loài đang biến mất trước khi kịp được ghi nhận. Đây là lý do việc bảo tồn rừng và môi trường sống có ý nghĩa với cả cây cảnh quen thuộc.

Người chơi cây có thể làm gì?

Hai tay đang trồng cây con vào chậu trắng

  • Ưu tiên cây có nguồn gốc nhân giống rõ ràng, tránh mua cây khai thác từ rừng.
  • Học tên khoa học khi mua: giúp tìm đúng thông tin chăm sóc và tránh nhầm lẫn.
  • Chia sẻ cây giống trong cộng đồng thay vì mua bán cây hiếm không rõ nguồn gốc.
  • Tìm hiểu về cây bản địa: nhiều loài quen thuộc trong vườn có họ hàng hoang dã cần bảo vệ.

Xem thêm hướng dẫn kinh nghiệm mua cây cảnh online và những cây cổ thụ nổi tiếng thế giới.

Câu hỏi thường gặp

Loài mới được đặt tên có phải mới xuất hiện?

Không. Đó thường là loài đã tồn tại từ lâu nhưng lần đầu được mô tả khoa học.

Việc này liên quan gì đến cây cảnh tại nhà?

Nhiều cây cảnh có họ hàng hoang dã; hiểu về chúng giúp ta chăm cây đúng hơn và có ý thức bảo tồn.

Tên khoa học: vì sao nên quan tâm?

Tiêu bản herbarium với nhãn ghi rõ 'Scientific Name: Lumnitzera racemosa Willd.' và

Tên khoa học gồm hai phần (chi và loài) và được dùng chung trên toàn thế giới. Một loài có thể có nhiều tên gọi dân gian khác nhau tùy vùng, nhưng chỉ có một tên khoa học. Khi bạn biết tên khoa học của cây, việc tìm hiểu cách chăm, đọc tài liệu quốc tế hay so sánh giá giữa các nơi bán sẽ dễ dàng và chính xác hơn. Ví dụ, cùng gọi là "trầu bà" nhưng có nhiều loài khác nhau với nhu cầu khác nhau.

  • Khi mua cây, hãy hỏi tên khoa học hoặc tên giống.
  • Ghi lại tên khoa học vào ghi chú chăm cây.
  • Dùng Bách khoa của Cobala để tra thông tin cây quen thuộc.
  • Cẩn thận với các tên thương mại dễ gây nhầm lẫn.

Tóm tắt nhanh

  • Kew công bố 190 loài mới được đặt tên năm 2025: 125 thực vật và 65 nấm.
  • Có loài lan nguy cấp, loài hoa giọt tuyết mới, phân loài Lithops và loài Aphelandra đỏ.
  • Một số loài đã bị đe dọa tuyệt chủng ngay khi được đặt tên.
  • Nguyên nhân chủ yếu: tác động của con người tới môi trường sống.

Điều đáng theo dõi tiếp

  • Danh sách loài mới của năm 2026 do Kew công bố.
  • Nỗ lực bảo tồn loài nguy cấp mới được mô tả.
  • Quy định buôn bán cây hoang dã và cây cảnh có nguồn gốc rõ ràng.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm, các trang Bách khoa của Cobala giới thiệu hàng trăm loài cây cảnh quen thuộc với ảnh và mô tả để bạn tra cứu nhanh.

Nguồn tham khảo: Countryside Jobs — Kew's top 10 plant and fungal species named new to science in 2025 (08/01/2026). Nội dung được Cobala tóm tắt, viết lại; số liệu thuộc về nguồn gốc, vui lòng xem bài gốc để kiểm chứng.