← Quay về Cobala GardenSổ tay học cây

Bách khoa Cây cảnh

Tra cứu nhanh cách nhận biết, trồng, chăm sóc và chữa bệnh cho hơn 900 loại cây cảnh phổ biến ở Việt Nam và thế giới.

🛒 Mua cây & phụ kiện tại Cobala Garden →
🌿 Cây trong nhà🌸 Lan · Mai · Đào🌵 Sen đá · Xương rồng🍊 Cây ăn quả kiểng🐟 Thuỷ sinh

← Xem tất cả bệnh hại

Bệnh thường gặp theo cây

Chọn cây đang trồng để xem các vấn đề hay gặp nhất: dư nước, thiếu nước, ánh sáng, dinh dưỡng, côn trùng, bệnh.

Cây của bạn đang bị gì?

Bảng tóm tắt sâu bệnh

Kiểm tra mặt dưới lá và nách lá mỗi lần tưới — phát hiện sớm là xử lý được bằng cồn, nước, dầu neem.

Nguyên tắc phòng trừ sâu bệnh

Nhìn lá đoán thiếu chất dinh dưỡng

Mẹo: lá già (phía dưới) bị trước là thiếu chất di động (N, P, K, Mg) — cây rút từ lá già nuôi lá non. Lá non, đọt bị trước là thiếu chất bất động (Ca, S, Fe, Mn, Zn, B, Cu). Kiểm tra tưới, ánh sáng, rễ trước — rễ thối cũng gây vàng lá giống thiếu chất.

Từ điển bệnh hại

Thuốc ghi theo hoạt chất (tên thương mại khác nhau theo cửa hàng). Luôn đọc nhãn, pha đúng liều, đeo găng và khẩu trang, phun nơi thoáng, xa trẻ nhỏ và thú cưng; trong nhà ưu tiên biện pháp hữu cơ.

Thối nhũn (thối thân, thối nõn)
Vết thối do vi khuẩn trên lá lan. Ảnh: Scot Nelson (CC0)
Vi khuẩn

Thối nhũn (thối thân, thối nõn)

Soft rot / crown rot

Hay gặp ở: Lan (hồ điệp, hoàng thảo…)

Cây hay bị
Sen đá, xương rồng, lan hồ điệp (thối nõn), lưỡi hổ, Aglaonema, đồng tiền, nha đam.
Triệu chứng
Mô mềm nhũn, trong suốt hoặc thâm đen, chảy nước, mùi hôi; lan rất nhanh (1–2 ngày).
Vòng đời, cách lây
Vi khuẩn (Pectobacterium, Dickeya…) vào qua vết thương, nước đọng; phân huỷ mô thành nhũn nước, mùi hôi đặc trưng; lan rất nhanh khi nóng ẩm.
Khi nào hay bị
Nóng ẩm, nước đọng nõn lan, tưới tối, dụng cụ bẩn.
Dễ nhầm với
Thối đen do nấm (ranh giới khô hơn, không hôi nồng), hại lạnh (thâm đen nhưng không lan).
Nguyên nhân
Nước đọng trong nõn/nách lá; vết thương + ẩm nóng; úng.
Phòng
Không để nước đọng nõn (thấm khô bằng giấy); tưới gốc; giá thể thoáng.
Trị — hữu cơ, thủ công
Cắt bỏ toàn bộ phần thối bằng dao sạch đến mô lành, để vết cắt khô 2–5 ngày (sen đá, xương rồng) — trồng lại như cây giâm.
Trị — thuốc (hoạt chất)
Gốc đồng (Copper hydroxide, Copper oxychloride), Kasugamycin — theo nhãn. Hạn chế dùng kháng sinh; vệ sinh, cắt bỏ phần thối là chính.
Lưu ý
Phát hiện muộn thường phải bỏ — giữ lại ngọn/lá khoẻ để nhân giống.